Trên nắp bình dầu phanh của hầu hết xe du lịch hiện nay đều in dòng chữ "DOT 3 or DOT 4". Vậy DOT 4 nghĩa là gì, do ai quy định, và một chai dầu phanh phải đạt những thông số nào mới được ghi DOT 4 lên nhãn? Công ty Cổ phần Việt Đức giải đáp chi tiết trong bài viết này.

DOT là gì? Ai đặt ra tiêu chuẩn dầu phanh?

DOT là viết tắt của U.S. Department of Transportation — Bộ Giao thông Vận tải Hoa Kỳ, cơ quan ban hành hệ thống phân loại dầu phanh được sử dụng rộng rãi nhất thế giới. Khi một sản phẩm ghi nhãn DOT 3, DOT 4 hay DOT 5.1, nghĩa là nó cam kết đạt các ngưỡng kỹ thuật tối thiểu do bộ tiêu chuẩn này quy định.

Các tiêu chuẩn kỹ thuật của dầu phanh dựa trên ba bộ quy chuẩn chính:

Bốn nhóm chỉ tiêu quan trọng nhất mà cả ba bộ tiêu chuẩn đều kiểm soát: điểm sôi, độ nhớt, độ ổn định hóa học và khả năng chống ăn mòn.

Dầu phanh DOT 4 là gì?

Dầu phanh DOT 4 là loại dầu phanh gốc glycol ether tổng hợp, bổ sung thêm borate ester và các phụ gia đặc biệt, được thiết kế để chịu nhiệt độ cao và đáp ứng yêu cầu khắt khe của các hệ thống phanh hiện đại.

So với DOT 3, dầu DOT 4 có điểm sôi cao hơn đáng kể và khả năng giữ hiệu suất tốt hơn khi dầu đã hấp thụ hơi ẩm — yếu tố quyết định trong điều kiện phanh liên tục, chở nặng hoặc đổ đèo.

Thông số điểm sôi theo tiêu chuẩn

Điểm sôi là chỉ tiêu quan trọng nhất của dầu phanh, gồm hai giá trị:

• Điểm sôi khô (dry boiling point): đo khi dầu mới, chưa nhiễm ẩm

• Điểm sôi ướt (wet boiling point): đo khi dầu đã hấp thụ khoảng 3,7% nước — mô phỏng dầu sau 1–2 năm sử dụng

Nhìn vào bảng trên có thể thấy: một sản phẩm chỉ cần đạt 230°C/155°C là đủ dán nhãn DOT 4, nhưng các sản phẩm chất lượng cao như dầu phanh Toyota DOT 4 vượt ngưỡng tối thiểu rất xa — điểm sôi khô 270°C, điểm sôi ướt 178°C. Khoảng cách này chính là biên độ an toàn khi phanh gấp hoặc phanh liên tục xuống đèo.

Yêu cầu về độ nhớt

Độ nhớt của dầu phanh phải nằm trong khoảng tiêu chuẩn và đặc biệt quan trọng với các hệ thống phanh điện tử hiện đại yêu cầu phản ứng nhanh, chính xác:

• Chống bó cứng phanh ABS

• Cảnh báo phanh khẩn cấp EBS

• Chống trượt, kiểm soát lực kéo TCS

• Cân bằng điện tử ESP

Các hệ thống này đóng/mở van điều áp hàng chục lần mỗi giây, nên dầu phanh phải có độ nhớt thấp và chảy dễ dàng, kể cả khi nhiệt độ môi trường thay đổi.

Yêu cầu chống ăn mòn

Theo FMVSS 116, dầu phanh phải chứa phụ gia chống rỉ sét, bảo vệ kim loại và bảo vệ hợp kim nhôm, thép — những vật liệu cấu thành xy lanh, đường ống và cụm phanh. Dầu đạt chuẩn giúp hệ thống phanh bền bỉ trong nhiều năm mà không bị ăn mòn từ bên trong.

Dầu phanh DOT 4 dùng cho xe nào?

DOT 4 hiện là tiêu chuẩn phổ biến cho đa số xe du lịch, SUV và xe tải nhẹ đời mới, đặc biệt phù hợp:

• Xe trang bị ABS, ESP và các hệ thống phanh điện tử

• Xe thường xuyên chở đầy tải, chạy đường đèo dốc

• Xe vận hành trong khí hậu nóng ẩm như Việt Nam

• Xe đang dùng DOT 3 muốn nâng cấp (DOT 4 có thể thay cho DOT 3 vì tiêu chuẩn cao hơn — nên xả sạch dầu cũ khi thay)

Lưu ý duy nhất: tuyệt đối không pha lẫn dầu phanh gốc glycol (DOT 3/4/5.1) với dầu phanh gốc silicon (DOT 5).

Dầu phanh Toyota DOT 4 chính hãng tại CTCP Việt Đức

Công ty Cổ phần Việt Đức hiện cung ứng dầu phanh Toyota DOT 4 chai 500ml — sản phẩm đáp ứng đầy đủ FMVSS 116, SAE J1704 và ISO 4925, với điểm sôi khô 270°C và điểm sôi ướt 178°C, tương thích hoàn toàn với hệ thống ABS/ESP trên các dòng xe hiện đại.

Video: Dầu phanh HYDRAULAN (Phần 1): Tầm quan trọng của điểm sôi

BASF giải thích vì sao điểm sôi của dầu phanh quan trọng với an toàn phanh và ưu điểm của dầu phanh HYDRAULAN. (Nguồn: kênh YouTube BASF)

Video: Dầu phanh HYDRAULAN (Phần 2): Tầm quan trọng của khả năng chống ăn mòn

BASF giới thiệu khả năng chống ăn mòn hệ thống phanh của dầu phanh HYDRAULAN. (Nguồn: kênh YouTube BASF)

Video: Dầu phanh HYDRAULAN® (Phần 3): Tầm quan trọng của độ nhớt

BASF giải thích vai trò của độ nhớt dầu phanh với hệ thống phanh ABS/ESP hiện đại. (Nguồn: kênh YouTube BASF)